Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

Arıcılıkta verimliliğin sağlanması; yöreye uygun arı ırkı, uygun iklim ve bitki unsurlarının yanı sıra arı kolonisinin yeterince beslenmesi ile hastalık-zararlılardan korunmasına bağlıdır. Bal arısı hastalık ve zararlılarıyla mücadele amacıyla, uzun süren araştırmalar sonucu bulunarak arıcılık sektörüne sunulan ilaçların bilinçsizce kullanımı, insan ve arı sağlığı açısından zararlara neden olabilmektedir.

Diğer yandan arıların kan hücrelerinin hızla üremesine yol açarak bunların koruyucu (fagositoza) faaliyetinin azaltmasına ve arıların ömürlerinin % 35-40 oranında kısalmasına neden olmaktadır. Bal arısı kolonilerinde varlığını sürdürmeye devam eden Varroa zararlısına karşı gerçekleştirilen yüksek dozda saf kükürt uygulaması, ana arı yumurtlamasını durdurmakta ve arı larvalarında ölümlere neden olmaktadır. Son Kullanma Tarihi Geçmiş veya Bozulmuş İlaç Kullanımı Sonucu Ortaya Çıkan Zararlar Bilindiği gibi tüm ilaç üreticisi firmalar ilaç kutularının üzerine son kullanma tarihini yazmakla sorumludurlar. Bunun nedeni ilacın belirli bir süre sonra ya etkinliğini yitirmesi ya da toksik hale gelmesidir. Bu nedenle her ilaç ,özelliğine uygun şekilde saklanmalı; ilaçların kullanma broşüründe belirtilen ısı, ışık ve diğer unsurlara dikkat edilmelidir. Fakat bazı arıcılar tarafından konu gerektiği gibi önemsenmemekte, ilaçlar gerektiği şekilde saklanmamakta, “gerekir” düşüncesi ile lüzumsuz yere alınan ilaçlar uzun süre bekletilmektedir. Bu tür davranışlar bazen arı ölümlerine ve koloni kayıplarına neden olabilmektedir.  Bilgisizliğin Neden Olduğu Zararlar Ülkemizin farklı yörelerinde arı sağlığını koruma ile zararlılarla mücadele yetersizliği, bal arısı kolonilerinin kısa sürede sönmesine ve üretici kesimin arıcılık girişimlerinden çekinmesine bile neden olabilmektedir. Hastalık ve zararlılarla savaşta, bazı arıcıların başarılı oldukları görülmekle birlikte, ilaçların uygulanmasında hataların yapılması, arı sağlığını ve tüketiciyi olumsuz yönde etkilemektedir. Peteklerin depolanmasında petek güvesine karşı naftalin, Varroa zararlısına karşı malathion ve büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta dış parazitleri yok etmek için kullanılan amitraz içerikli ilacın yoğun olarak ve bilinçsizce arıcılıkta kullanımı, balmumunda böcek öldürücü kalıntısına ve ballarda kanserojen etkiye neden olmaktadır. Dünya arıcılığının en önemli sorunlarından birini oluşturan hastalık ve zararlıların son yıllarda etkin ve hızla gelişimi sonucu oluşturduğu epidemi önemli ölçüde koloninin sönmesine veya zayıflamasına neden olmuştur. Arı sağlığını koruma ile hastalık ve zararlılarla mücadele, birçok ülke arıcılığının ivedi çözüm bekleyen sorunlarındandır. Bazı ilaçların yanlış uygulamalarının ana arı veya koloni ölümlerine, bazılarının arı sağılığını etkileyerek verim düşüklüğüne ve bazılarının da balda kalıntılara neden olabildiği düşünüldüğünde, sorunun tartışılabilirliğini korumaya devam edeceği anlaşılmaktadır. Arı sağlığını koruma ve arıcılıkta verimin artırılmasını sağlayabilmek için uygulanacak yöntemler; kullanılacak kimyasal maddeler, gerekli bakım ve besleme koşulları ile daha benzeri birçok konunun tartışılması ulusal ve uluslar arası ortamlarda çok uzun sürecektir. Ancak bu çalışmalar sırasında, gerçek amaç sürekli hatırlanarak; Herhangi bir kimyasal madde kullanılmış kovanlardan elde edilen arıcılık ürünlerinin bunları tüketen insanlar üzerinde kalıcı etki veya çeşitli bozukluklar yapıp yapmadığı; Bu tip maddeleri içeren arıcılık ürünlerinin insanlara uzun süre verildiğinde herhangi bir yan etkisinin olup olmadığı; Yine bu kimyasal maddeler arı sağlığını olumlu açıdan etkileseler bile, balın ve diğer arı ürünlerinin bileşimi ve temel kalite niteliklerine etkisi, renk özelliği, besleyici değeri ve diğer özelliklere olumlu veya olumsuz etkisinin incelenmesi, gruplar halinde tartışmalı sonuçlar yerine kesin sonuçlara varılması, hem üretici, hem de tüketici açısından acilen gereklidir. Arıcılık sektöründe uygun kimyasal ilaçlarla mücadele yönteminin yanı sıra; bitkisel kaynaklı mücadele yöntemi, biyolojik kontrol yöntemleri ile hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı bal arısı ırklarının geliştirilmesi çalışmalarına da gereken önem gösterilmelidir. Diğer yandan gerek insan sağlığı gerekse arı sağlığı açısından zararlı etkilere neden olabilen ilaçların kullanımı sırasında uzmanların önerilerine kesinlikle uyulmalı ve Ilaç üreten ilgili kuruluşlar tarafından çok sayıda ve çeşitli ilaçların uygulamaya sunulması, tedaviye uygun bir ilacın seçilmesini zorunlu kılmaktadır. Çünkü arı hastalık ve zararlıları ile ilgili bu ilaçların arı sağlığına olumlu etkilerinin ve dolayısıyla üretimde verimlilik artışının yanısıra, arı metabolizması üzerine olan etkileri sonucu, arı sağlığını olumsuz açıdan etkiledikleri veya ürünlerde kalıntı bırakabildikleri bilinmektedir. Günümüzde kullanılan bu ilaçların büyük bir bölümünün zararlı yan etkilerinin olduğu bilinmekte, fakat bu istenmeyen yan etkiler ilaçların uygun şekilde kullanımı ile en aza indirgenmektedir. Fakat arıcılarımızın konuya ilişkin bir uzmana danışmadan bilinçsiz ilaç kullanımı, gerek arı sağlığı açısından, gerekse insan sağlığı açısından bazı sorunları ortaya çıkarabilmektedir. Arıcılıkta Kullanılan İlaçlar Arıcılıkta Ikinci Dünya Savaş’ından sonra başlanan ilaç kullanımı, bilinen yan etkilerine karşın hastalık ve zararlıların belirli ölçüde azalmasını sağlamıştır. Arı sağlığı açısından oldukça önemli olan bu ilaçlar; arı sağlığını koruma ilaçları, arı zararlılarından koruma ilaçları ve diğerleri olarak bilinmektedir. Arıcılıkta tedavi amacıyla kullanılan ilaçların birçoğunun arı sağlığına olumlu etkileri yanında, arı ürünlerinde kalıntı bırakabildikleri ya da arı sağlığını olumsuz açıdan etkiledikleri araştırmalarla ortaya konmuştur. Çeşitli tarihlerde Avrupa ülkelerine satılan ballarda insan sağlığı için oldukça zararlı olan malathion, naftalin ve kenaz gibi böcek öldürücü maddelere rastlanması sonucunda ballarımızın önemli bir kısmı ülkemize geri gönderilmiştir. Türkiye`den Avrupa`ya ihraç edilen ve gümrük laboratuvarlarında çok sıkı denetlenen gıda maddeleri arasına Türkiye`de üretilen ballar da girmiş bulunmaktadır. Belirtilen nedenlerden dolayı hala arı ürünlerinden yeterince dış satım amacıyla yararlanılamamaktadır. Balda kalıntı yapan ilaçların kullanılması ile üretilen arı ürünlerinin tüketime sunulması, insan sağlığı ve beşeri hekimlik açısından da çok önemli sorunlara neden olmaktadır. Arı Hastalık ve Zararlıların Direnç Kazanması Bir ilacın uzun süre kullanılması sonucu o ilaca karşı mikroorganizmalarda ve zararlılarda direnç meydana gelmektedir. Bu nedenle ilaçlar yeterli dozda, uygun zaman aralıklarında ve gerekli sürede verilmelidir. Özellikle Varroa zararlısı ve yaygın hastalıklara karşı kullanılan ilaçlar arıcılar tarafından sıkça ve bilinçsizce kullanılmaktadır. Dünya`da sadece Varroa zararlısına karşı kimyasal mücadelede kullanılmakta olan yaklaşık 40 kadar kimyasal madde bulunmaktadır. Arı hastalık ve zararlılarına karşı kimyasalların uygulanmasında ilaç seçimi, uygulama zamanı ve ilaç dozu büyük önem taşımaktadır. Yüksek dozda ve iyi bir zamanlama yapılmadan kullanılan bu kimyasal maddeler, ilaca dayanıklı mikroorganizmaların ve zararlıların oluşmasına yardım ederken ergin ve yavru arılarda ölümlere neden olduğu gibi, bal ve diğer arı ürünlerine de kalıntı bırakarak büyük zarar vermektedirler. Belirtilen nedenlerden dolayı mikroorganizmalarda ve çeşitli zararlılarda direnç meydana gelmesi nedeniyle kullanılabilecek etkili ilaç sayısı azalmakta ve bunun yanı sıra iyileşme de zor olmaktadır. Arı Metabolizması Üzerine Olan Zararlı Etkileri Arıcılıkta kullanılan ilaçların arı sağlığı ile ilgili olumlu etkilerinin yanı sıra arı metabolizması üzerine olumsuz etkileri de söz konusudur. Arı sağlığı için kullanılan bazı ilaçlar; larva, yavru ve ergin arıların üzerinde zararlı etkilere sahiptir. Geliştirilen tüm antibiyotiklerin hemen hepsi belirli bir süre sonra hatalı veya gereksiz uygulandığı için istenmeyen bazı yan etkiler meydana getirirler. Bunlar zehirlenme, aşırı duyarlılık, direnç oluşması ve işçi arıların kovan içi davranışlarındaki işlev bozukluklarıdır. Antibiyotikler, hastalık etmeni ile birlikte, arı larva ve erginlerinin barsaklarında mevcut faydalı mikroorganizmayı da ortadan kaldırmaktadır. Böylece mantarların gelişmesi için uygun bir ortam hazırlanmaktadır.balda kalıntı bırakabilen ilaçların arıcılık sektöründe kesinlikle yasaklanması gerekmektedir. Bal kontrolleri yapılıp, kimyasal ilaç kalıntısı bulunan arıcılık ürünlerinin satışa sürülmesi ve tüketimine muhakkak engel olunmalıdır. Yazar:

Bahtiyar SIRALI, Recep SIRALI

Kaynak: ekoloji Magazin Dergisi 14. Sayı (Nisan - Haziran 2007

Tüm Hakları ekoloji Magazin Dergisine aittir

Alıntının Yapıldığı Web Adresi:

http://www.biyoturk.org/index.php/Makaleler/Aricilik-ilac-Tehditi-Altinda.html