HORMON ÜRETEN BEZLER

a) Hipofiz Bezi: Beynin tabanında hipotalamusun altında yer alır. İki kısma ayrılır.

Hipofiz bezinde üretilen hormonlar ve görevleri

1. Büyüme hormonu, büyüme ve gelişmeyi sağlar. Kemik ve kas dokusunun gelişmesinde etkilidir. Bü­yüme döneminde fazla salgılanması devliğe az algı­lanması cüceliğe sebep olur.

2. Deriye renk verici maddeleri uyaran hormon hipo-fizden salınır.

3. Tiroid bezini uyararak çalışmasını sağlayan hor­monu üretir.

4. Dişilerde süt bezlerinin çalışarak süt üretmesini sağlayan hormonu salgılar.

5. Gamet hücrelerinin oluşmasında etkili olan hor­monları üretir.

 b. Tiroit bezi: Boynumuzun tabanında soluk borusu­nun önünde yer alır. İki çeşit hormon üretir.

1. Tiroksin: Vücut metabolizmasını hızlandırır. Tirok­sin hormonu iyot varlığında sentezlenir. Alınan yiye­ceklerde iyot eksikse tiroksin salgılanamaz ve tiroit bezi büyür. Buna guatr denir. Tiroksin hormonu az salındığında hücreler arası sıvıda sodyum ve suyun, kanda ise kolesterolün yükselmesine yol açar.

2. Kalsitonin: Kandaki kalsiyum ve fosfatın kemikle­re geçmesini sağlar.

c. Böbrek üstü bezi: Dışta yer alan kabuk (Korteks) ve içten yer alan öz (Medulla) olmak üzere iki kısım­dan

 oluşur.

Kabuk Kısmından salınan hormonlar:

Su ve iyon dengesini sağlayan hormonlardır, En önemlisi aldosterondur. Aldosteron böbreklerde iyonların (Sodyum ve Klor) emilimini artırır.

 Öz Bölgesinden Salınan Hormonlar: 

Adrenalin salınır. Adrenalin korku, heyecan, öfke anında salınır. Kan basıncını yükseltir, kalp atışlarını hızlandırır, damarları daraltır, göz bebeklerini büyü­tür, kılları dikleştirir.

d. Pankreas Bezi: Karma bezdir. Ürettiği enzimleri özel bir kanalla on iki parmak bağırsağına gönderir.

Pankreas bezi iki çeşit hormon salgılar ve kandaki Şeker dengesini ayarlar.


İnsülin  kanda şeker miktarı arttığı zaman salınır. Kandaki şekerin {Glikozun} faz­lasının karaciğerde glikojen şeklinde depolanmasın sağlar.

Glukagon ise kandaki glikoz miktarı azaldı c zaman salınır. Karaciğerde depolanmış glikojende'" gereken miktarını glikoza dönüştürerek kana geçme­sini sağlar.

İnsülin yetersiz salmdığı zaman kandaki şeker düze yi yükselir. Bu da şeker hastalığına neden olur. Böyle kişilerin idrarında glikoza rastlanır.

e. Eşey Bezleri: Erkeklerde testislerde testostero hormonu üretilir. Bu hormon sekonder  cinsiyet ka rakterlerini (Sesin kalınlaşması vb.) ve gamet oluş­masını sağlar.

Dişilerde östrojen ve progesteron hormonu üretiir Östrojen dişilikle ilgili sekonder eşey karakterlerr sağlar,