BİYOTEKNOLOJİ SÖZLÜĞÜ



BİYOKÜTLE: Organizma tarafından üretilen veya organizma öldükten sonra kalan madde (bakteri, bitkiler ve hayvanlar)



BİYOTEKNOLOJİ: Canlı hücreleri ve/veya biyolojik molekülleri, sorunları gidermek ve yararlı ürünler üretmek amacıyla kullanan teknolojilerin tümü



BİYOREMEDİASYON: Toprak, su ve havada bulunan kirliliğin temizlenmesi için organizmaların genellikle mikroorganizmaların kullanılması



DEOKSİRİBONÜKLEİK ASİT (DNA): Bütün hücrelerde bulunan, temel genetik malzemeyi içeren kimyasal molekül. Her bir DNA; adenin (A), guanin (G), timin (T), ve sitozin (C) bazlarından, şeker ve fosfat gruplarından oluşmuştur. DNA uzun bir molrküldür ve kromozom denilen birimler içerisinde bulunmaktadır.



ENZİM: Kimyasal reaksiyonların hızını arttıran protein molekülleridir.



GEN: Katılım bilgisi birimi. Gen, DNA`nın belirli bir proteinin üretimini belirleyen bölümüdür.

GENETİK MÜHENDİSLİĞİ: Genetik mühendisliği, hücre dışında üretilen nükleik asit moleküllerinin, bir virüs, bakteriyel plazmid veya diğer vektör sistemleri ile konak organizmada yeni genetik kombinasyonların oluşmasını sağlamak için aktarılması sağlayan teknoloji



GENETİK MODİFİYE ORGANİZMA: Genetik değişim tekniklerin kullanılmasıyla, genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar.



GENE TERAPİ: Canlı organizma DNA`sının bir hastalığı tedavi etmek veya iyileştirmek için değiştirilmesi. Biyoteknolojinin en çok umut veren araştırma alanlarından biridir. AIDS, kanser ve sistik fibröz gibi hastalıkların tedavisi için yeni gen terapi yöntemleri geliştirilmektedir.



GENOM: Bir organizmanın genetik bilgisinin tamamı. İnsanda, bu 23 çift kromozoma karşılık gelmektedir.



MOLEKÜLER BİYOLOJİ: Biyolojik çevrede gerçekleşen süreçleri ve kimyasal yapıları moleküler seviyede inceleyen biyoloji dalı.



REKOMBİNANT DNA: İki farlık kaynaktan alınan DNA`nın birleştirilerek yeni bir DNA`nın oluşturulması



REKOMBİNANT DNA TEKNOLOJİSİ: Farlık bir kaynaktan alınan DNA parçaların, kesilip, istenilen DNA parçasına eklenmesi. Bu şekilde elde edilen rekombinat DNA`lar daha sonra canlı organizmaya yerleştirilir. Belli bir amaca yönelik protein sentezi gerçekleştirilir. Bu teknolojiye rekombinat DNA teknolojisi denir.



TRANGENİK BİTKİ: Genetik modifiye bitki veya bitki tohumu. Transgenik bitkiler, istenilen özelliklerin bitkide oluşturulması için gerekli genetik malzemenin diğer bir canlıdan bitkiye aktarımı sonucu elde edilir. Rekombinant DNA teknoloji kullanılır.



TRANGENİK HAYVAN: Genetik modifiye hayvan. Transgenik hayvanlar, istenilen özelliklerin (tedavide kullanılan bir proteinin sentezini gerçekleştiren) hayvanların oluşturulması için gerekli genetik malzemenin diğer bir canlıdan hayvana aktarımı sonucu elde edilir. Rekombinant DNA teknoloji kullanılır