BİYOTEKNOLOJİ ZAMAN ÇİZELGESİ




Milattan Önce

1750 Sümerler birayı mayaladı

500 Çinliler küflenmiş soya fasulyesini antibiyotik olarak
yanıkların tedavi etmek

için kullandı

250 Yunanlılar hasat döngüsünü deneyerek ürün verimliliğini arttırdı

100 Çinliler toz haline getirilmiş krizantemi böcek ilacı olarak
kullanmaya başladı



Milattan Sonra 20. Yüzyıldan Önce


1590 Mikroskobun Janssen tarafından bulunması

1663 Hücrelerin Hooke tarafından ilk kez tanımlanması

1675 Leeuwenhoek`un protozoa ve bakteriyi keşfi

1797 Jenner`in bir çocuğu çiçek hastalığından korumak için aşılaması

1802 Biyoloji kelimesinin ortaya çıkışı

1834 Dutrochet tarafından dokunun yaşayan hücrelerden oluştuğunun
bulunması

1830 Proteinlerin keşfi

1833 Hücre çekirdeğinin keşfi

         

İlk enzimlerin izole edilmesi

1855 Escherichia coli (E.coli) bakterisin keşfi. İlerleyen
zamanlarda, biyoteknoloji için temel araştırma, geliştirme ve üretim
aracı olacaktır



          Pastör`ün maya ile çalışmaya başlaması ve sonuç olarak
canlı organizmalar olduğunu kanıtlaması

1863 Mendel`in bezelyeler ile yaptığı çalışmalar sonucunda,
özelliklerin nesilden nesile bağımsız birimler- ileride gen olarak
tanımlanacak- aracılıyla aktarıldığını keşfi. Yaptığı gözlemler,
genetik biliminin temellerini oluşturacaktır.

1869 Miescher`in alabalık sperminde DNA`yı keşfi

1877 Koch tarafından bakteri boyanması ve tanımlanması için bir
tekniğin geliştirilmesi

1878 Laval tarafından ilk santrifüjün geliştirilmesi

       Mikrop teriminin ilk kez kullanılışı

1879 Flemming`in kromatini keşfi. Hücre çekirdeği içerisinde bulunan
çubuk şeklindeki bu yapışal ileride "kromozom olarak"
adlandırılacaktır

1883 İlk kuduz aşısının geliştirilmesi

1888 Waldyer tarafından kromozomun keşfi



20. Yüzyılın İlk Yarısı



1902 İmmünoloji teriminin ilk kez ortaya çıkışı

1906 Genetik kelimesinin  tanımlanması

1907 İlk in vivo hayvan hücre kültürünün rapor edilmesi

1909 Genler ile kalıtımsal hastalıklar arasında bağlantının kurulması

1911 Rous tarafından ilk kansere neden olan virüsün keşfi

1914 Manchester/İngiltere`de ilk kez bakteri kullanılarak
kanalizasyon sularının işlenmesi

1915 Faj veya bakteriyel virüslerin keşfi

1919 Biyoteknoloji kelimesinin ilk kez bir Macar ziraat mühendisi
tarafından kullanılması

1920 Evans ve Long tarafından insan büyüme hormonunun keşfi

1927 Murray tarafından X-ışınlarının mutasyona yol açtığının
bulunması

1928 Flemming`in ilk antibiyotik "penisilini" bulması

1938 Moleküler Biyoloji ilk kez kullanıldı

1941 Genetik mühendisliği terimi ilk kez Danimarkalı bir
mikrobiyolog tarafından kullanıldı

1942 Elektron mikroskobu bir bakteriyofajın tanımlanması ve
karakterizasyonu için kullanıldı

1943 Avery DNA`nın dönüşüm faktörü olduğunu gösterdi

1944 DNA`nın genleri içerdiğinin gösterilmesi

1949 Pauling tarafından "orak hücreli aneminin" mutasyon sonucu
oluşan bir moleküler hastalık olduğunun gösterilmesi



1950-1969



1951 McClintock tarafından mısırda "zıplayan gemlerin" keşfi

1953 Watson ve Crick tarafından DNA`nın üç boyutlu yapısının
açıklanması

1954 Hücre kültür tekniklerinin geliştirilmesi

1955 İlk kez nükleik asit sentezinde yer alan bir enzimin izole
edilmesi

1956 Japonya`da fermantasyon sürecinin başarıyla uygulanması

     

Kornberg tarafından DNA polimeraz I enziminin keşfi ve bu keşfin
DNA`nın kendini nasıl eşlediğinin anlaşılmasına yol açması

1957 Orak hücreli anemiye tek bir amino asitteki değişikliğin neden
olduğunun gösterilmesi

1960 Melez DNA-RNA moleküllerinin yaratılması, mesajcı RNA`nın keşfi

1961 Genetik kodun ilk kez anlaşılması         

1964 Ters transkiptazın varlığının tahmin edilmesi

1967 İlk otomatik protein dizi ayrıştırıcısının geliştirilmesi

1969 İlk kez in vitro ortamda bir enzimin sentezlenmesi



1970`ler



1970 Spesifik restriksiyon nükleazların tanımlanması, gen klonlanma
çalışmalarının yolunun açılması

     

         Ters transkriptaz`ın birbirinden bağımsız olarak sıçan ve
kuş retrovirüslerinde bulunması

1971 Ters transkriptaz`ın ribonükleaz aktivitesi gösterdiğinin
bulunması

1972 İnsan DNA`sının bileşimi ile şempanze ve goril DNA`larının %99
benzediğinin bulunması

     

         Ters transkriptaz kullanılarak cDNA sentezi

1973 Cohen ve Boyer tarafından, bakteriyel genler kullanılarak ilk
başarılı rekombinant DNA deneylerin yapılması

1974 Amerikan Ulusal Sağlık Örgütü tarafından rekombinant genetik
çalışmaların izlenmesi için Rekombinant DNA Tavsiye Komitesinin
kurulması

1975 Koloni hibridizasyon ve Southern Blotting tekniklerinin
spesifik DNA dizilimlerinin tayini için kullanılması

1976 Rekombinat DNA`nın ilk kez insanda kalıtımsal hastalıklarda
kullanımı

     

       Moleküler hibridizasyonun ilk kez alfa taleseminin doğum
öncesi teşhisinde kullanımı

       

         Maya genlerinin ilk kez E.coli`de ekspresyonu

1977 Genetik modifiye bakterilerin ilk kez, insan büyüme hormonunun
sentezi için kullanımı

1978 North Carolina Üniversitesi bilim adamlarından Hutchinson ve
Edgell`in DNA molekülünün spesifik bölgelerinde spesifik
mutasyonların oluşturulabildiğini göstermeleri

1979 İlk monoklonal antikorların üretimi



1980`ler



1980 A.B.D. Anayasa Mahkemesi, bir dava sonucunda (Diamond-
Chakrabarty) genetik modifiye canlı türlerinin, patentleme
prensiplerini onayladı

1981 İlk gen sentezleme cihazı geliştirildi

         

İlk genetik modifiye bitki rapor edildi



Fare başarıyla klonlandı

1982 Genentech firması tarafından diyabet hastalarının tedavisinde
kullanılmak üzere "Humulin" adlı ilaç, genetik modifiye bakteriler
kullanılarak üretilmeye başlandı. Bu ilaç, Gıda ve İlaç İdaresi
tarafından onay verilen ilk biyoteknolojik ilaçtır.

1983 Polimeraz Zincir Reaksiyon (PCR) tekniği geliştirildi

     
İlk yapay kromozom sentezlendi

       

Spesifik kalıtımsal hastalıklara ait ilk genetik işaretleyiciler
bulundu

       

         Tek sarmalı DNA`dan çift sarmallı DNA sentezi için etkin
metotlar geliştirildi

1984 DNA parmak izi tekniği geliştirildi

       

         İlk genetik modifiye aşı geliştirildi

       

         Chiron, HIV virüsünü klonladı ve genom dizilimini belirledi

1985 Tamamen aktif sıçan Ters transkriptaz E.coli`de klonlandı

1986 Genetik modifye bitkilerin (tütün) ilk alan çalışmaları yapıldı

         Ortho Biotech firmasına ait Orthoclone OKT3, böbrek
naklinde, organ reddine karşı kullanıldı ve ilk monoklonal antikor
tedavisi olarak onay aldı

         Biogen firmasına ait Intron A ve Genentech firmasına ait
Roferon A adlı ilaçlar, biyoteknoloji türevli ilk interferon
ilaçları orak kanser tedavisinde kullanılmak üzere, Gıda ve İlaç
İdaresinden onay aldı. 1988 yılında, AIDS`in bir koplikasyonu olan
Kaposi`s Sarkoma tedavisinde kullanıldı



          İlk genetik modifiye insan aşısı, Chrion frimasına ait
Recombivax HB, hepatit B`yi önlemek üzere kullanımı için onay aldı

1987 İnsan büyüme hormonu yetmezliği için "Humatrope" adlı ilaç
geliştirildi

1988 Amerikan Kongresi İnsan Genom Projesini destekleme kararı aldı

1989 Exxon Valdez Petrol Sızıntısı sonucu oluşan kirliliğin
temizlenmesi amacıyla mikroorganizmalar kullanıldı

     

         Cystic Fibrosis`e neden olan gen bulundu



1990`lar



1990 4 yaşında bir tür bağışıklık sistemi rahatsızlığı olan bir kız
çocuğuna, onay verilen ilk gen terapi yönteminin başarıyla
uygulanması

1991 Amgen firması tarafından "Neupogen" adlı bir ilaç geliştirildi.
Bu ilaç koloni uyarıcı faktör ilaçlarının yeni bir sınıfı olarak,
kemoterapi hastalarında düşük beyaz küre sayısının arttırılması
amacıyla kullanılmaya başlandı



         Genzyme firmasına ait "Ceredase" adlı ilaç Gaucher`s
hastalığının tedavisinde kullanılmak üzere onay aldı



1992 HIV Ters Transkritaz`ın üç boyutlu yapısı aydınlatıldı



         Chrion firmasında tarafında üretilen Proleukin" renal hücre
kanserinin tedavisinde kullanılmak üzere onay aldı



         Genetic Institude tarafından geliştirilen "Recombinate"
hemofili A`nın tedavsinde kullanılmaya başladı. Bu ilaç, Amerika
Birleşik Devletlerin`de onaylanan ilk genetik modifiye kan
pıhtılaşma faktörüdür.

1993    Gıda ve İlaç İdaresi, genetik modifiye gıdaların doğaya
zararlı olmadığını ve herhangi bir özel yönetmelik gerektirmediğini
deklare etti

1994    Meme Kanseri geni bulundu



Calgene firması tarafından üretilen çürümeye karşı dirençli genetik
modifiye "Flavr Savr"  domatesi satış için onay aldı

1995    Virüsler hariç ilk kez bir canlı organizmanın "Hemophilius
Influenza" bakterisinin gen dizisinin tamamı belirlendi

1996    İskoç bilim adamaları, erken embriyonik dönemdeki bir
koyundan eş kuzular, klonlamayı başardı

1997    İskoç bilim adamaları, erişkin bir koyundan, bir koyun
klonladıklarını rapor ettiler (Dolly)



Oregon`dan bir grup araştırmacı iki Rhesus maymunu klonladıklarını
rapor ettiler



PCR, DNA çipleri ve bir bilgisayar programını içeren yeni bir DNA
tekniği, hastalık yapıcı genlerin araştırılması için kullanılmaya
başlandı

1998    Hawai Üniversitesi araştırmacıları, sıçanı erişkin
yumurtalık hücrelerinin çekirdeğinden üç nesil klonlamayı başardılar



İnsan dersi in vitro olarak üretildi



Bir solucanın genom haritası tamamlandı. Bu tamamlanan ilk hayvan
genomudur.



İnsan genom haritası kabaca tamamlandı. 30,000`in üzerinde gen
belirlendi

1999    İnsan kromozomunun genetik kodunun tamamı deşifre edildi



Avrupa`da biyoteknolojik gıdalara halkın ilgisi artmaya başladı



2000 ve Sonrası



2000    Celera Genomics ve İnsan Genom Projesi tarafından insan
genom çalışmaları  tamamlanma aşamasına geldi



İnsanlara transplantasyon için organ üretici olarak  kullanılmaları
düşüncesiyle, domuz ikinci klonlanan hayvan oldu



          Menenjite sebep olan "Neisseria meningitidis" bakterisinin
2.18 milyon bazdan oluşan genomu belirlendi

2001 İnsan genom haritası Science ve Nature dergilerinde
yayınlandı.

2002 Bilim adamları, yılda yaklaşık 60 milyon insana yetecek pirinci
yok eden bir patojenin, gen diziliminin taslağını bitirdiler.

2003 Dolly, başarıyla  klonlanan ilk memeli, solunum yetmezliğinden
öldü

2004 Türkiye`de biyoteknoloji ve biyomedikal alanlarında çalışmalar
yapmak amacıyla  TÜBİTAK-BİYOMEDTEK Araştırma Merkezi kuruldu