MERSİN BALIKĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ
PHYLUM:Chordata
GRUP:Craniata
SUBPHYLUM:Gnathostomata
SUPERCLASİS:Pisces
CLASİS:Osteichthyes
SUBCLASİS:Actinopterygii
SUPERORDO:Chondrostei
ORDO:Acipenseriformes
 1.FAMİLYA:Acipenseridae
 2.FAMİLYA:Polyodontidae
Mersin balıkları başlıca iki familya altında toplanmıştır.
1)Acipenseridae
(Hortum burunlu mersinler)
2)Polyodontidae
(Kaşık burunlu mersinler)


1)MERSİNLERİN TANIMI
A)Mersin Balıklarının Genel Özellikleri
-Mersin balıklarının en belirgin özelliği, sırtın ortasında bir sıra yanlarda birer sıra ve karın kısmında iki sıra toplam beş sıra baştan kuyruğa uzanan ve midyeye benzeyen kemik plaklarla vücudun örtülmüş olmasıdır.
-Kıkırdak gonadlılara dahil edilirler.
-Mersin balıklarının vücutları köpek balıklarına benzemektedir ,kuyruk heteroserk tiptedir yani kuyruğun üst lobu alt lobundan daha uzundur.
-İskeleti kemikleşmemiş,kalsiyum içeren kıkırdaktan meydana gelmiş, sırt kısım (corda dorsalis) da kıkırdaktır. Kılçık teşekkül etmemiştir.Hatta kafatası bile kıkırdaksı olup,gelişen genç mersinlerde bir kemik örtü ile kaplıdır.
-Mersin balıkları anodrom balıklar gurubundandırlar.
-Solungaçlar vasıtası ile solunum yaparlar.Solungaçlar solungaç kapağı içindedirler.
-vücutları miğfer şeklinde uzun çizgili,ağız ve burun boyunca devam eden çizgilerle kaplıdır.
-Üst çenede çok sayıda dişler vardır,
-Deri çıplak olduğu gibi, 5 sıralı büyük kemik levha pullarla kaplı olabilir.
-Kuyruk yüzgecinin üstünde dikenler yoktur.
-Suyu dışarı püskürten delikler bazı türlerde vardır.
-Solungaçlar vasıtası ile solunum yaparlar.Solungaçlar solungaç kapağı içindedirler.Solungaç kapağı 5 katlıdır.
-Barsaklar kısadır.
-Orta barsak iyi gelişmiş ve helezoni bir yapı gösterir.Bu familyanın karakteristik özelliğidir.
-Mide kasları kuvvetlidir .     
-Dünyada 26 türü olduğu belirtilen mersin balıklarının Türkiye sularında 6 türü yayılış göstermektedir.




1.1)ACİPENSERİDAE FAMİLYASI
(Hortum burunlu mersinler,asıl mersinler)
GENEL ÖZELLİKLERİ
-Dünyada az tuzlu denizlerde tuzlu okyanus sularından milli nehirlere,serin göllere ve ırmaklara kadar, çok değişik su koşullarına girebilmekte ve adapte olabilmektedirler.
-Kemiklerin formu, büyüklüğü ve sayıları birçok türlerde değişiktir.Kemikler deri  içinde düzensiz dağılım gösterirler.
-Genç balıklarda kemik birbirlerine daha yakın ve gelişmişlerdir.
-Omurlarla sıralanan kemik yapısı,omurların iç kısımlarından dikensi çıkıntılarla belirlenmiştir.
-Bilinen en büyük mersin Huso   huso’dur.
-Burun uzamış, ağız yuvarlak, dişsiz olup karşıdan bakıldığında görülmeyecek şekilde başın altında enine olarak yer almıştır.
-Beslenirken ağız bir hortum gibi ileriye doğru uzayıp kısalabilmektedir.
-Ağız dudaklarla kuşatılmış ve önünde ve burun uzantısının altında, enine bir çizgi üzerinde aşağıya sarkık dört adet bıyık bulunur.Bu bıyıklar duyu organı gibi işlev görmekte ve besin seçiminde rol oynamaktadır.
-Genç mersinlerde(henüz yumurta sarısını taşıyanlar) ağız kenarında
çok küçük sert dişler vardır.
-Sadece Acipenser cinsine bağlı olan üyelerinde burnun üstünde,gözlerin önünde iki spiraculum deliği bulunur. Bu spiraculum delikleri yardımıyla suyun tuzlu veya tatlı olduğunu balık algılayabilmektedir.Böylece üremek için denizden nehire ve tekrar nehirden denize doğru yönünü bulup göç etmesinde spiraculumum büyük rolü vardır.
-Yumurtaları siyah renkli ve yapışkandır.
-Yumurta sayıları balığın büyüklüğüyle doğru orantılıdır.
-Yumurtalarını nehir akıntısının hızlı olduğu kum ve çakıllara yapıştırarak yumurtalarını koruma altına alırlar.
-Mersin balıklarının beslenmelerinde sinek larvaları,kurtlar,çeşitli yumuşakçalar ve kabuklular ağırlık kazanır.Bu yiyecekleri genellikle uzun burunlarıyla yumuşak tabanları karıştırarak ortaya çıkarırlar ve hortum şeklindeki ağızlarıyla emerek alırlar.Büyük mersin balıkları bu yiyeceklere ilaveten bazı balık çeşitlerini de yemektedirler.Burada hamsi ve ringa balıkları ön sırada gelmektedir.   
-Sırt ve kıç yüzgeçleri aynen karın yüzgeci gibi aşağıya doğru genişler.
-Vücut rengi; sırtta ekseri zeytin yeşili, esmer yahut gri, alt kısımda ise beyazdır.
-Acipenseridae familyasının 15 türünden 6 tanesi ülkemizde yayılış göstermektedir.
-Huso huso
-Acipenser sturio
-Acipenser ruthenus
-Acipenser stellatus
-Acipenser gueldenstaedti
-Acipenser nudiventris
-Acipenser sinensis   
-Acipenser dabryanus
-Acipenser kikuchii
-Acipenser multiskatatus
-Acipenser medirostris
-Acipenser transmontanus
-Acipenser oxsyrhynchus
-Acipenser brevirostrum
-Acipenser fulvescens
Ülkemizde yayılış gösteren türleri kısaca tanıyalım:

1.1.1)Huso huso(büyük mersin balığı)
-Havyar veren balıkların en büyüğüdür ve havyarı çok lezzetlidir.
-Erkekleri 12-14 yaşında, dişileri ise 14-18 yaşında olgunlaşır.
-Olgunlaştıklarında canlı ağırlıkları 100-250 kg kadardır.Hazer denizinde                      1.5 tonu bulur.
-Canlı ağırlıklarının 1/10’u kadar havyar verirler.
-Azak mersini, Hazer mersinine göre daha çabuk büyür.
-Ağız büyük,yarım ay şeklinde,burun kenarına kadar açıktır.
-Bıyıklar yuvarlak ve küttür.
-Burun kısa ve küttür.
-Solungaç etaminleri 17-31 tanedir.
- 2-3 yılda bir yumurta verirler.
-Yumurta bıraktığı senelerde,yumurtayı Nisan-Mayıs aylarında, su ısısı 12-13ºC olduğunda,fazla taşlık olmayan yerlere bırakırlar.
-Larvalar yumurtadan çıktıktan sonra en az 2 ay nehirde beslenirler ve daha sonra denize geçerler.
-Mersin balığı avcılığı Karadeniz’de ön plandadır.Kontrolsuz avlanmadan dolayı mersin stoklarımız azalmaktadır.
-Yayılış yerleri; Azak Denizi, Hazer Denizi, Adriyatik, Karadeniz, Sibirya, Amur,Kuzey Amerika’dir.
-Yumurta bırakmak için; Don Nehri, Volga Nehri, Tuna Nehri’nde Presburg Nehri, Dinyester Nehri, Dinyeper Nehri’nde şelalelere ve onların kolları olan Desna ve Soj’a, Güney Bug Nehri’nde Voznesenshi’e,Amur Nehri’nden Schilka ve Argun


1.1.2)Acipenser sturio(Alman Mersini)
-Alt dudağın ortası oyukludur.
-Burun sivrileşmiş ve uzamış,alt kısmında 4 tane bıyıkla
 örtülmüştür.
-Bıyıklar pürüzsüz ve düz,ağızdan çok buruna daha
 yakındırlar.
-Her bir gözün üstüde ve biraz gerisinde solungaç kapağının kafa tası ile bağlandığı çizginin üzerinde, orta büyüklükte su püskürtme deliği (spiraculum) yerleşmiş ve özel bir kanal vasıtası ile solungaç boşluğu ile birleşmiştir.
-Dip balığı olmakla beraber çok süratli yüzerler.
-Başlıca gıdası hamsi balığıdır.
Su ısısı 12-18ºC olunca nehre girerler.
-Erkekler 9-16 yaş arasında 30-50 kg olduğunda; dişiler ise 17-18 yaşında 40-50 kg ağırlığa vardıklarında cinsi olgunluğa ereler.
-Yumurtlamayı takiben, su ısısına bağlı olarak 3-6 gün sonra takriben 10mm uzunlukta siyah renkli larvalar yumurtadan çıkarlar.
-Yayılış yerleri; Baltık Denizi, Kuzeydeniz, Karadeniz, Kafkasya, Kırım, Odessa, Tuna, Romanya kıyıları, Bulgaristan, Anadolu kıyıları,
-Şubat ve Mart’tan itibaren yumurta bırakmak için; Rio, Kızılırmak, Yeşilırmak, Marmara, Akdeniz, Avrupa, Atlantik sahillerinde, Cape Town’a, Kuzey Baltık Denizi’nde ve buradan Vislay’a, Kuzey Bug ve San Nehirlerine kadar, Kuzey Amerika’nın Atlantik sahillerinde, Hudson Körfezi’nden Güney Carolina’ya giderler.


1.1.3)Acipenser ruthenus(Çoka balığı, uzun burun)
-Alt dudağı oyuktur.
-Burun A.sturio’dan daha uzun,daha yassı,daha sivri olup
 hafif yukarı kıvrıktır.
-2 çift olan bıyıkları saçaklıdır ve dıştakiler içtekilerden
 uzaklaşmıştır.
-Eti çok lezzetli olan bu balığın yumurtalarından en lezzetli
 havyarlar yapılmaktadır.
-Tatlı su formudur,denizlerin az tuzlu kısımlarında
  yaşayanlarda vardır.


1.1.4)Acipenser stellatus
-Alt dudak oyukuludur.
-Burun çok uzun,ince ve yassı olup baş uzunluğunun 6/10 u kadardır.
-Bıyıkları düz ve kısadır.
-Her yıl yumurta vermez.
-Karadeniz’in fazla derin olmayan kısımlarında daha çok tatlı su ile karışık yerlerde bulunur.


1.1.5)Acipenser gueldenstaedti(Rus mersini)
-Alt dudağı biraz oyuktur.
-Burun kısa ve yuvarlaktır.
-Bıyıklar kısa ve düz, ağızdan çok buruna daha yakındırlar.
-Her yıl yumurta vermezler.
-Üç alt türünden sadece A.gueldenstaedti colchicus Karadeniz’de bulunur.


1.1.6)Acipenser nudiventris(Şip balığı)
 -Ağız enine yarıktır.
 -Çenelerinde diş yoktur.
 -Alt dudağının ortası biraz oyukludur.
 -Küçüklerde sivrileşmiş yaşlılarda biraz;  daha kütleşmiş  burun vardır.
 -Ağzının alt kısmında 4 tane saçaklı bıyık vardır.



1.2)POLYODONTİDAE(KAŞIK BURUNLU MERSİNLER)
-Başlıca 2 cins altında toplanmışladır.Bunlar:
    -Platorhynchus
    -Psendoscaphirhynchus


1.2.1)Platorhynchus(Amerikan kürekli mersini)
-Missishippi ve onun yan kollarında yaşar.
- 1-1.5 m boylarındadır.
-Nisan-Hazirana kadar nehirlerin üst kısımlarına yumurta bırakmak için çıkarlar.
-Diğer mersinler gibi onların da gıdası, kılıçsız, omurgasız hayvanlardır.


1.2.2)Psendoscaphirhynchus(Asya kürekli mersini)
-Kuyruk kısa ve parlaktır.
-Aral nehri bölgesinde bulunur.
-Amu deryada 2 türü yaşamaktadır.Bunlar:
       _Pseudocaphirhynchus kaufmanni(büyük Amu Derya kürekli mersini)
       _Pseudocaphirhynchus hermanni(küçük Amu Derya kürekli mersini)
      -Büyük Amu Derya mersini 75cm boy ve 2kg ağırlıktadır.Küçükleri 27cm boyundadır.
      - 6-7 yaşında olgunlaşırlar.
       -Nisandan mayısın sonuna kadar yumurtlamak üzere nehrin üst       kısımlarına geçerler.
       -Su ısısı 16ºC olduğunda yumurta bırakırlar.
       -Başlıca gıdası, balık, solucan ve genç barbenlerdir.
-Diğer bir Asya mersini ise;
         _Psedocaphirhynchus fedtscenkoi(Syr-Darja kürekli mersini)
        -Syr Darja yatağında yaşar.


 B)MERSİN BALIKLARININ YAŞAMA ORTAMLARI VE DÜNYADAKİ YAYILIŞI
-Mersin balıkları denizin 150 m. derinliğe kadar sahil bölgelerinde ve nehirlerin tatlı sularında geniş bir su sahasında yaşayabilirler.Ayrıca sıcaklığı -3ºC ile +30ºC arasında değişen sularda hayatlarını sürdürebilirler.
-Yaklaşık 200 milyon yıldır dünya üzerinde mevcut olan Mersin Balıkları yaşayan fosiller olarak da adlandırılırlar ve biyolojik çeşitlilik bakımından çok değerli balıklardır. Mersin balıkları insan neslinden 15 milyon yıl daha yaşlı bir balık türüdür.
-Mersin balıklarının familya üyeleri sadece dünyanın kuzey yarım küresinde yaşamaktadır.