Uyuşturulmanın etkisiyle sakin duran bu genç makak maymunu, tüberküloz ya da kızamık gibi insan hastalıklarına yakalandığını gösterebilecek biyolojik örnekler sağlıyor. Primatlar da insanlara patojen geçirebilir -bu da yaygın salgın hastalıkları başlatabilir.




 Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki bir köyde pazara giden çocuk, sepetin içinde bir Gambia sıçanı, bir maymun kolu -ve olasılıkla ölümcül bir hastalık- taşıyor. Maymun çiçeği Afrika'daki yabanıl av hayvanlarında barınıyor: Kemiriciler, hastalığı hiçbir belirti göstermeden taşıyan olası rezervuarlar olabilir. Maymunlar ise bu hastalıktan ölebilir, insanlar da... Hastalıkla ilgili en gizemli konulardan biri de bu hastalıktan kaç kişinin öldüğü. UCLA Üniversitesi'nin maymun çiçeği konusunda önde gelen araştırmacılarından Anne Rinnion bu hastalığın endemik olduğunu söylüyor.



Ouesso'daki bu adamın satışa sunduğu ölü kirpide hastalığa yol açıcı bir virüs hâlâ canlı olabilir. Bazı Afrikalılar için önemli bir protein kaynağı olan av eti, düzen altında olmadığı ve işlemden geçirilmediği için Ebola ve maymun çiçeği gibi virüsleri barındırabilir. Sadece Kongo Nehri Havzası'nda her yıl beş milyon ton kadar av eti tüketiliyor.




 Bu uçan küçük kızıl tilki gibi meyve yarasaları Hendra'yı binlerce yıldır bünyesinde barındırıyor olabilir. 1990'lara kadar bir salgın gözlenmedi: Bir kurama göre yaşam alanlarının yok edilmesi, insanlarla daha yakın temas kurmalarını sağladı. Meyve yarasaları Ebola ve SARS dahil pek çok ölümcül hastalığın rezervuarı olabilecekleri düşüncesiyle sıkı takip altında.




Kaliforniya Üniversitesi araştırma uzmanlarından Raina Plowright, Queensland'de (Avustralya) az önce Hendra virüsü için testten geçirdiği bir meyve yarasasını salarken eldivenlerle ve sakıngan tavrıyla kendini koruyor. Virüsün insana bulaşması için bir ara konak olarak önce ata geçmesi gerekiyor, ama Plowright işi hiç şansa bırakmıyor. Kuduzdan Hendra'ya kadar çeşitli enfeksiyonları belirti vermeksizin taşıyan bazı yarasa türleri yakın alanlarda birlikte tünüyor ve çok uzak yerlere uçuyor -üstelik hastalığa yol açıcı etkenleri de beraberlerinde götürerek.




 Tom Weber'in Batı Nil ateşi ile savaşı 2003'te, farkında olmadan ısırıldığında başladı; hastalık aynı yıl eyalette 63 kişinin ölümüne yol açtı. Bu, sivrisineklerin insanlara bulaştırdığı bir kuş hastalığı. Weber, solunum cihazına bağlı olarak acı dolu aylar geçirdi. Hastalıktan geriye ise belirgin bazı izler ve kendisi ile ilgili çıkan haber görüntüleri kaldı.




 Ebola, Balo'nun canını bağışladı ama yaşamının üzerinden buldozer gibi geçti. Kayınbiraderleri öldü, bu yüzden şimdi onların çocuklarına da -toplam 14 çocuğa- bakıyor. Üzerinde çalıştığı gorillerin Ebola'dan ölmesi onu çok üzmüş ve hayvanları izleme uğraşını bırakmasına yol açmış.



 Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde bir pazarda görülen bu parçalanmış maymun yarı pişmiş durumda. Bu tür yabanıl hayvan etleri Sahra-altı Afrika ülkelerinin bazı kesimlerinde bulunabilen tek hayvansal protein kaynağı. Eğer bu maymunda -ya da sıradan bir günde açık kasapta bu kadınların tuttukları herhangi bir hayvanda- zoonoz hastalık varsa, pek çok insan bu hastalığa maruz kalmış olabilir.



 Sağlık görevlileri Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Norbert Lohalo-Nkoy'u su kaybına uğramış halde buldu. Boğazı maymun çiçeğinin yol açtığı iltihaplı kabartılarla dolmuştu. Norbert komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti. Uzmanların virüsün nasıl yayıldığını tam olarak anlayamaması bilgi dağarcığımızda tehlikeli bir boşluk olarak yer alıyor.