Ölümcül hızı ve amansız kavrayışı ile bu tırtıl (henüz adı verilmemiş bir eupithecia türü) Hawaii’de okkalı bir meyve sineğini yakalayıp mideye indiriyor. Ender de olsa, etobur tırtıllar avlarını yakalamaya yarayan bir dizi olağanüstü yetenek geliştirmiştir.

Koruyucu tabaka, baştan çıkarıcı koku, kamuflaj; bunlar etobur tırtılların kullandığı fiziksel ve davranışsal araçlardır. Hawaii’de bir ağaç kabuğunu andırarak avlanabilir, Danimarka’da yeraltında karıncalar tarafından şımartılarak yaşarlar. Avustralya’daki bir türü ise yuvalarına saldırdığı yeşil ağaç karıncalarının yumurtasını yer. Avına gösterdiği arzu olağandışıdır: Bilinen 160.000 kadar kelebek ve güve türünün yüzde birden azı etle beslenir; genelde yumuşak gövdeli böcek ve örümcek yerler. Bazıları önceleri belli bir bitki türü ile beslenip daha sonra belli bir böcek türünü yemeye başlar. Karmaşık yaşam döngüleri yüzünden bu nadir etoburlar yok olma tehlikesi altında.

Hawaii’nin bilinen 20 Eupithecia türü, ortamla fark edilmeyecek biçimde iç içe geçmiş durumda. Kimileri dökülmüş yaprakların benekleri, liken ya da yosuna benziyor. Dünyada yüzlerce Eupithecia türü olmasına karşın, çoğu özellikle çiçek ve meyvelerle besleniyor. Evrimin ilginç bir sapması olsa gerek, Hawaii, bu türün etobur olarak yaşadığı tek yer.

Asit fışkırtan karıncalar olduğunu kim hayal edebilirdi ki?
Ama gerçekten var. Avustralya’daki bu karıncalar, Arhopala wildei denen etobur tırtıllara için yaşamsal önemdeler. Bu tırtıllar, adları savunmaya yönelik özel davranışlarından gelen çıngıraklı karıncaların (Polyrachis queenslandica) yumurtalarıyla beslenirler. Aslında asitlerini karınlarından püskürtüyor olmalarına karşın, bu karıncalar bir tehditle karşılaştıklarında karınlarını bir yaprak ya da yuvaya hafifçe vururlar. Bir yuvadaki çok sayıda karınca bu vurma hareketini yaptığında, hatırı sayılır derecede yüksek bir çıngırak sesi duyulur, adları da buradan gelir. Ağaçlar arasında rahatça dolaşan bu ses ve titreşimler, koloniyi tehlike konusunda uyarır. Yuvada bir karışıklık varsa, çıngıraklı karıncalar yumurtalarını alıp, güvenli bir yere taşırlar. A. wildei tırtılları, İleriki aşamalarda bu davranışı taklit edecek biçimde evrim geçirip, karıncaların vurma sesini çıkarabilirler. Bu davranış ayrıntılı olarak incelenmemiş olsa da bu uyarı seslerini çıkarmanın karınca yuvasının güvenliğini artırabileceği, bu yüzden de karıncalarla yaşayan A. Wildei larvaları için daha fazla koruma sağladığı varsayılmaktadır. Karıncalar kendi yumurtalarını taşırken, tırtıl larvaları da yuvanın güvenli yerlerine aktarılır.

İlgili Linkler
Avustralya Karıncaları
www.ento.csiro.au/science/ants/default.htm
Avustralya karıncaları ve yaşadıkları ortam hakkında daha fazla bilgi edinin.

Amazon Papağanları - Vahşi Doğada Yaşam
www.sneakerfish.com/parrots
Bilim adamı Mike Schindlinger’in üzerinde çalıştığı diğer projelere göz atın.

Kaynakça
Braby, M. F. “Avustralya Kelebekleri: Kimlikleri, Biyolojileri ve Dağılımları (Butterflies of Australia: Their Identification, Biology and Distribution.)” CSIRO Publishing, Melbourne, 2000.
Common, I. F. B. ve D. F. Waterhouse. “Avustralya Kelebekleri (Butterflies of Australia,)” 2. baskı. Angus and Robertson, 1981.
Zimmerman, E. C. “Hawaii Böcekleri (Insects of Hawaii,)” Cilt 1, Giriş (Vol. 1, Introduction.) University of Hawaii Press, 1948.

Bu Yazıyı Paylaşın