Gökyüzü Ressamı

Rengârenk arıkuÅŸunun kanatları üç kıtaya uzanıyor.Bazı kuÅŸlar ÅŸiir için yaratılmıştır. Keats’in bülbülü, Poe’nun kuzgunu gibi… ArıkuÅŸunun yaÅŸamı ise daha çok kıtalara yayılan, ailevi entrikalarla dolu, hırsızlık, tehlike, ÅŸike ve frapan bir güzellikle örülü, destansı bir romana benzer.

Arıkuşu, yamalı bohçayı andıran şatafatlı, rengârenk bir kostümle gökyüzünde bir ok gibi ilerler: Tepesi kızıl-kahve, yüzü bir soyguncunun maskesi gibi kara, göğsü turkuvaz, boyun tüyleriyse olgun buğday rengidir. Risk almayı seven bir kuş için mükemmel bir giysi.

ArıkuÅŸları adlarına uygun olarak arı yerler (ancak yusufçuk, güve, termit ve kelebek de -yani uçan hemen her ÅŸeyi- avlarlar). Bu kuÅŸlar bir arının peÅŸindeyken, ısı güdümlü füze gibi uçar, avlarının her yön deÄŸiÅŸtiriÅŸini, iniÅŸ çıkışını aynen izler. “Arıyiyici” avını havada yakaladıktan sonra zehrini çıkarmak için tüneÄŸine döner. Zalimce ama etkili bir iÅŸlemdir bu: Arıyı gagasıyla tutan kuÅŸ, arının kafasını dalın bir tarafına, gövdesini ise diÄŸer tarafına sürter. Sürtme, sersemleyen arının (bazı durumlarda kafası da kopabilir) zehrini akıtmasına neden olur.

Bir arıkuÅŸu (Merops apiaster) olarak büyümenin güzel yanları vardır. KuÅŸların büyük çoÄŸunluÄŸu klanlar oluÅŸturup yavrularını bahar ve yaz aylarında, Ä°spanya’dan Kazakistan’a kadar uzanan geniÅŸ bir alanda büyütür -daha küçük bir grup da Güney Afrika’da yaÅŸar. Tarlalar, çayırlar ve nehir vadileri, onlara bol bol böcek sunar. ArıkuÅŸları sürüler halinde, tarlaları süren traktörleri izler. Bir kovanı keÅŸfettiklerinde de midelerini tıka basa doldururlar -bir araÅŸtırmacı bir defasında bir kovan yakınındaki arıkuÅŸunun midesinde yüz tane arı bulmuÅŸtu. Bu kuÅŸları, kârlarını silip süpüren bir baÅŸbelası olarak gören bazı arıcılar ise onları vurma eÄŸilimindedir.

Avrupa balarılarının kışı kovanlarında geçirmesi, bu süreçte arıkuÅŸlarının baÅŸlıca besin kaynağının da kuruması anlamına gelir. Bu nedenle yaz sonunda genç arıkuÅŸunun bolluk günleri sona erer ve klan uzun, tehlikeli bir yolculuÄŸa koyulur. Ä°spanya, Fransa ve kuzey Ä°talya’dan dev sürüler halinde harekete geçen arıkuÅŸları Cebelitarık BoÄŸazı’nı aşıp Batı Afrika’daki kışlama alanlarına ulaÅŸmak için Sahra’yı kat eder.

Macaristan ile orta ve doÄŸu Avrupa’nın diÄŸer yerlerindeki arıkuÅŸları ise güney Afrika’da kışlamak üzere Akdeniz’i ve Arabistan Çölü’nü aÅŸarlar. Kırk beÅŸ yılı aÅŸkın bir süredir arıkuÅŸlarını inceleyen Britanyalı ornitolog C. Hilary Fry, “Bu göç, çok büyük riskler içeren bir oyun” diyor.

nationalgeographic